Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь
вул. Савецкая, 11 (Дом Урада), г. Мінск, 220010

Савет Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь
вул. Чырвонаармейская, 9,
г. Мінск, 220016

Вярхоўны Суд Рэспублікі Беларусь,
вул. Леніна, 28
г. Мінск, 220050

Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь вул. Савецкая, 11 (Дом Урада),
г. Мінск, 220010
ЗВАРОТ
У поле зроку праваабарончых арганізацый і незалежных прафсаюзаў пастаянна знаходзяцца пытанні працоўных гарантый грамадзян Беларусі, выканання ёю міжнародных нормаў і стандартаў. Праводзячы маніторынгі, агляды, звязаныя са звальненнем рабочых і служачых, намі зроблена выснова, што ў сферы працоўных адносін існуюць факты дыскрымінацыі, якія, па сутнасці, ўяўляюць сабой забарону на прафесію.
Прававыя падставы для гэтай формы дыскрымінацыі закладзены ў палажэннях Дэкрэта №29 ад 26 лiпеня 1999 г. “Аб дадатковых мерах па ўдасканаленні працоўных адносін, умацаванні працоўнай і выканальніцкай дысцыпліны”, якім быў вызначаны парадак афармлення працоўных адносін шляхам заключэння тэрміновага працоўнага дагавора (кантракта). Згодна з палажэннямі дадзенага Дэкрэта, дзеянне працоўных кантрактаў можа быць спынена наймальнікам да заканчэння іх тэрміну па падставах, прадугледжаных заканадаўствам або ўмовамі саміх кантрактаў. Прыкладна 95% работнікаў у дадзены момант працуюць па кантрактнай сістэме найму.
Ключавая выснова, якая вынікае з аналізу практыкі звальненняў, складаецца ў тым, што асноўным рэпрэсіўным механізмам, карыстаным ўладамі для ціску на іншадумцаў, выкладчыкаў устаноў адукацыі, членаў незалежных прафсаюзаў, актывістаў палітычных партый і грамадскіх арганізацый, проста рабочых і служачых, з'яўляецца існуючая кантрактная сістэма. Яна дазваляе без тлумачэння прычын і фармальна законна не працягваць працоўны кантракт пасля заканчэння тэрміну яго дзеяння. 
Кантрактная сістэма пры такім шырокім яе прымяненні стварае поле для дыскрымінацыі, паколькі не ставіць магчымасць падаўжэння або непрацягнення кантракта ў прамую залежнасць ад такіх фактараў як кваліфікацыя работніка, яго прафесійныя і асабістыя якасці, час, адпрацаваны ім на дадзеным прадпрыемстве (арганізацыі), узрост, працоўны стаж і г.д. Замест гэтага рашэнне аб падаўжэнні кантракту залежыць ад суб'ектыўных адносінаў наймальніка да работніка, прадыктаваных меркаваннямі узаемных сімпатый-антыпатый, лаяльнасці-нелаяльнасці і т.п. Існы стан спраў дае шырокія магчымасці для злоўжыванняў службовым асобам прадпрыемстваў і арганізацый, якія атрымалі ў сваё распараджэнне нічым не абмежаваны механізм для адвольнага звальнення непажаданых работнікаў. Службовыя асобы, якія прымаюць рашэнні аб працягу альбо непрацягу  працоўных кантрактаў сваім работнікам, у сваю чаргу, самі залежаць у сваіх рашэннях ад вышэйстаячага начальства і, такім чынам, кантрактная сістэма ўяўляе сабой шматузроўневы механізм дыскрымінацыі ў сферы працоўных праваадносін. Захаванне кантрактнай сістэмы ў яе цяперашнім выглядзе робіць работніка ад пачатку празмерна залежным ад наймальніка. Ва ўмовах, калі пераважная большасць вакансій на рынку працы кантралюецца дзяржавай, падобная залежнасць аўтаматычна азначае наяўнасць прамой сувязі паміж захаваннем за работнікам яго працоўнага месца і тым, наколькі дадзены работнік лаяльны дзяржаве і праводзімай ім палітыцы.
Неабходна адзначыць, сур’ёзная крытыка кантрактнай сістэмы агучвалася як на нацыянальным, так і міжнародным узроўнях.
У чэрвені 2013 года Міжнародная Федэрацыя за правы чалавека (FIDН) і Праваабарончы цэнтр "Вясна" правялі комплекснае даследаванне ўмоў працы ў Рэспубліцы Беларусь, у тым ліку звяртаючы ўвагу на кантрактную сістэму найму. Удзельнікі даследавання паказалі, што Дэкрэт № 29 паставіў рабочых і служачых у становішча крайняй залежнасці ад працадаўцы, істотна пагаршае іх прававое становішча ў параўнанні з Працоўным Кодэксам. Звароты FIDH і ПЦ "Вясна" да ўрада з патрабаваннямі адмены дыскрымінацыйных палажэнняў ў працоўных праваадносінах, асабліва якія тычацца кантрактнай сістэмы, пачутыя не былі.
У 2013 годзе Праваабарончым цэнтрам "Вясна" выдадзены агляд-хроніка «Сітуацыя з правамі чалавека», а Асацыяцыяй роўных правоў ў супрацоўніцтве з РПГА «Беларускі Хельсінскі Камітэт» выдадзены «Даклад аб няроўнасці і дыскрымінацыі ў Беларусі», дзе таксама адзначаны дыскрымінацыйны характар ​​кантрактаў.
29 лістапад 2013 Камітэт ААН па эканамічных, сацыяльных і культурных правах па выніках разгляду 4,5,6 перыядычных справаздач Рэспублікі Беларусь аб выкананні Міжнароднага пакта аб эканамічных, сацыяльных і культурных правах прыняў Заключныя заўвагі. Адзначана, што кароткатэрміновыя/тэрміновыя працоўныя дамовы шырока выкарыстоўваюцца ва ўсіх галінах эканомікі і што працадаўцам прадастаўляецца права паводле сваіх меркаванняў вырашаць, ці заключаць дамову на нявызначаны тэрмін пасля пяці гадоў працы або падпісаць новую дамову з работнікам ці нават звольніць яго пасля заканчэння тэрміновай дамовы. Акрамя таго, Камітэт заклапочаны тым, што такія дамовы спараджаюць адчуванне адсутнасці працоўных перспектыў у работнікаў, падвяргаючы іх нявызначанасці адносна іх працоўных даходаў і пагрозе адвольнага неаднаўлення тэрміну дзеяння іх дамоў, што сур'ёзна і негатыўна адбіваецца на ажыццяўленні ўсіх іх працоўных правоў (артыкулы 6-8 Пакта). Камітэт прасіў дзяржаву-удзельніцу забяспечваць стварэнне магчымасцяў для годнай працы пры належнай абароне работнікаў з мэтай захавання іх працоўных правоў, устаноўленых у артыкулах 6-8 Пакту. У сувязі з гэтым Камітэт рэкамендаваў Рэспубліцы Беларусь правесці агляд цяперашняга рэжыму тэрміновых/кароткатэрміновых дамоваў для абмежавання маштабаў іх выкарыстання і прадугледзець належныя гарантыі ў дачыненні да адвольнага неаднаўлення тэрміновых дамоваў. Дадзеная рэкамендацыя не выкананая. Рэакцыя дзяржавы на ўсе вышэйпрыведзеныя звароты і даследаванні сведчыць аб намеры і надалей выкарыстоўваць нормы дэкрэта №29. 
У снежні 2014 года ў Пастанове IX з'езда АП “Беларускі Кангрэс дэмакратычных прафсаюзаў” выкладзена патрабаванне да ўрада аб неабходнасці адмены Дэкрэта №29 ад 26 лiпеня 1999 г. “Аб дадатковых мерах па ўдасканаленні працоўных адносін, умацаванні працоўнай і выканальніцкай дысцыпліны”.
У лістападзе 2015 актывісты прафсаюзу радыёэлектроннай прамысловасці (РЭП) звярнуліся з адкрытым лістом да Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь А.Р. Лукашэнка і Міністэрству працы і сацыяльнай абароны з прапановай адмяніць вышэйзгаданы дэкрэт і перавесці ўсіх кантрактнікаў на бестэрміновыя працоўныя дамовы.
Якіх-небудзь канкрэтных дзеянняў з боку дзяржаўных органаў не было, зменаў не адбылося.
Асветніцка-дабрачынная ўстанова “Камітэт “Салідарнасьць” правяла аналіз фактаў звальнення шэрагу рабочых і служачых у перыяд з 2012 па 2015 гады. Шляхам вывучэння дакументаў і апытання звольненых асоб таксама зроблена выснова, што ў сферы працоўных адносін існуюць факты дыскрымінацыі, абумоўленыя кантрактнай сістэмай найму.
Гэта далёка не поўны пералік арганізацый і асоб, якія заяўляюць аб неабходнасці адмены альбо істотнага абмежавання кантрактнай сістэмы ў галіне працоўных адносін.
Мы звяртаемся да Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Савету Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Вярхоўнаму Суду Рэспублікі Беларусь, Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь з патрабаваннем:
ініцыяваць адмену Дэкрэта №29 ад 26 лiпеня 1999 г. “Аб дадатковых мерах па ўдасканаленні працоўных адносін, умацаванні працоўнай і выканальніцкай дысцыпліны”, адмену дыскрымінацыйнай кантрактнай сістэмы найму, надалей рэгулюючы прыём і звальненне з працы нормамі Працоўнага кодэкса Рэспублікі Беларусь; у тым ліку ўнесці ў Канстытуцыйны Суд Рэспублікі Беларусь прапанову аб праверцы канстытуцыйнасці названага нарматыўнага прававога акту.
Спіс падпісантаў звароту прыкладаецца на асобнай старонцы.

Дырэктар 
асветніцка-дабрачыннай установы 
“Камітэт “Салідарнасьць” 							Іна Кулей